Hưởng ứng Cuộc thi Khoa học kĩ thuật cấp thành phố dành cho học sinh trung học năm học 2026 – 2027 do Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng tổ chức, nhà trường công bố hai sản phẩm nghiên cứu của học sinh. Cả hai đều xuất phát từ những vấn đề các em gặp hằng ngày trong lớp học và sân trường.
Sản phẩm 1: “Ba vòng Dám nói” – Giúp học sinh tự tin giao tiếp tiếng Anh
(Lĩnh vực: Khoa học xã hội và hành vi – Dự án khoa học)
Vì sao có đề tài? Nhiều bạn làm bài ngữ pháp rất tốt nhưng khi được gọi đứng lên nói thì đỏ mặt, run giọng, thậm chí im lặng dù biết câu trả lời. Nhóm tác giả gọi hiện tượng này là “hội chứng sợ nói tiếng Anh” và muốn tìm cách giúp các bạn vượt qua.
Nhóm đã làm gì?
- Khảo sát 320 học sinh khối 6 đến khối 9 và phỏng vấn 5 giáo viên Tiếng Anh, 12 học sinh. Thang đo lo âu 12 mục được phỏng theo thang đo của Horwitz và cộng sự (1986), có điều chỉnh cho phù hợp với học sinh THCS.
- Thiết kế mô hình “Ba vòng Dám nói”, đi từ dễ đến khó trong 6 tuần: nói với chính mình → nói cùng bạn → nói trước tập thể.
- Biên soạn Sổ tay “Dám nói tiếng Anh” và bộ thẻ gợi ý nói bám sát 12 bài học sách Tiếng Anh 9 Global Success. Nhóm cũng xây dựng ứng dụng “Dám nói” hỗ trợ ghi âm và nghe lại, kèm các kĩ thuật đơn giản như thở hộp bốn nhịp, quy tắc “khen một điều, góp ý một điều” và “thẻ trợ giúp” cho phép xin nói lại.
Kết quả bước đầu:
- Điểm lo âu trung bình của học sinh là 3,52/5 (mức cao), trong đó 52,8% học sinh ở mức lo âu cao. Điểm tự tin chỉ đạt 2,47/5.
- Yếu tố gây lo âu nhiều nhất là sợ bị bạn bè cười khi phát âm sai, sợ nói khi chưa chuẩn bị và áp lực điểm số.
- Sau 6 tuần thực nghiệm với 76 học sinh, điểm lo âu giảm từ 3,58 xuống 2,71, điểm tự tin tăng từ 2,41 lên 3,48.
- Hoạt động “bạn nói cùng” được 90,8% học sinh đánh giá là hữu ích hoặc rất hữu ích.
Lưu ý khoa học: Đây là kết quả so sánh trước – sau trên cơ sở học sinh tự đánh giá. Nhóm đang tiếp tục hoàn thiện việc so sánh với nhóm đối chứng để kiểm chứng hiệu quả chặt chẽ hơn.
Sản phẩm 2: Hệ thống trường học xanh, an toàn và thông minh
(Lĩnh vực: Kĩ thuật điện, điện tử – Mã K10)
Vì sao có đề tài? Qua quan sát tại trường, nhóm nhận thấy đèn quạt hay bị quên tắt, rác chưa được phân loại tại nguồn, thiết bị báo cháy còn ít và việc điểm danh, đánh chuông vẫn làm thủ công. Các giải pháp thương mại thì thường riêng lẻ, giá cao và phụ thuộc Internet.
Sản phẩm gồm 5 mô đun dùng vi điều khiển ESP32:
- Xanh: Mô đun lớp học đo nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, chất lượng không khí và tự bật/tắt quạt, đèn theo sự có mặt của người. Thùng rác thông minh tự mở nắp không cần chạm tay, phân loại rác thành 3 nhóm theo Luật Bảo vệ môi trường 2020 và báo khi đầy.
- An toàn: Mô đun cảnh báo cháy dùng cảm biến khói/khí gas kết hợp cảm biến lửa, có bộ lọc để giảm báo giả. Mô đun điểm danh dùng thẻ RFID.
- Thông minh: Mô đun trung tâm thu thập dữ liệu, hiển thị giao diện web trên điện thoại và phát chuông báo tiết tự động. Hệ thống truyền dữ liệu bằng ESP-NOW, hoạt động không cần Internet và có nguồn pin dự phòng khi mất điện.
Một số kết quả thử nghiệm:
- Điểm danh RFID nhận đúng 99,5% trong 200 lượt, thời gian xử lí trung bình 0,42 giây.
- Tiết kiệm khoảng 25% điện năng so với bật/tắt thủ công (315 Wh so với 420 Wh trong 4 giờ).
- Phân loại rác đúng 93,3% trên 60 mẫu thử.
- Cảnh báo cháy tại chỗ sau 1,2 giây, không báo giả với hơi nước và bụi phấn.
- Trung tâm chạy bằng pin dự phòng khoảng 3,2 giờ khi mất điện lưới.
- Tổng chi phí vật tư khoảng 3.430.000 đồng, đạt tiêu chí giá rẻ mà nhóm đề ra.
Hướng phát triển: dùng cảm biến CO₂ chuyên dụng, bổ sung nhận dạng hình ảnh để tách giấy và nhựa, thêm bộ lặp tín hiệu cho toàn trường và pin năng lượng mặt trời.
Lời kết
Hai sản phẩm cho thấy tinh thần học tập, sáng tạo và trách nhiệm của học sinh nhà trường, từ việc quan tâm đến tâm lí của bạn bè đến việc ứng dụng công nghệ để xây dựng một ngôi trường xanh, an toàn hơn. Nhà trường trân trọng cảm ơn các thầy cô giáo hướng dẫn, gia đình và bạn bè đã đồng hành cùng các em, đồng thời mong nhận được góp ý của quý thầy cô, phụ huynh và các bạn học sinh để các sản phẩm tiếp tục được hoàn thiện.
